Böbrek Taşı Belirtileri ve Tedavisi
15 Temmuz 2024

Böbrek Taşı Belirtileri ve Tedavisi

Böbrek Taşı

Böbrek taşı, böbrek kanallarının içinde oluşan sert kitlelerdir. Tıpta "urolithiasis" ya da "nephrolithiasis" olarak tanımlanır. İdrar içinde kalsiyum oksalat veya ürik asit miktarı yüksek olduğunda, böbrek taşı oluşma riski artar. Bu maddelerin kristaller halinde çökmesiyle zaman içinde taş oluşumu meydana gelir. Bu taşlar yer değiştirerek ya da idrar kanalları içinde aşağıya inip vücuttan dışarıya atılabilir. Ancak herhangi bir yerde takılan ve idrar akışını engelleyen taşlar, şiddetli ağrılara neden olabilir. Bu oluşumların toplumda görülme sıklığı oldukça yüksektir. Ayrıca erkeklerde görülme sıklığı, kadınlara göre üç kat daha fazladır. Böbrek taşı tedavi edilse bile, gereken önlemler alınmadığında, yaşam tarzı değiştirilmedikçe tekrar etme riski yüksektir. Özellikle bol sıvı alınmasına dikkat edilmelidir.

Böbrek Taşı Neden Olur?

Böbrekler vücudun filtre görevini yerine getirir. Böbreklerden kan süzülürken yararlı maddeler emilir, atık maddeler ise idrar yardımıyla dışarıya atılır. İdrarın yoğun olması, böbrek taşı oluşma riskini artırır. Yoğun idrarda bulunan mineral ve tuzlar böbreklerin içinde tübül adı verilen ve zamanla taş oluşumuna dönüşecek olan kristaller şeklinde çökeltiler oluşturur. Kristallerin birleşimi taşları meydana getirir. Halk arasında söylendiği gibi, kumlu besinleri yemek, armut, incir gibi tanecikleri olan besinleri tüketmek taş meydana getirmez. Böbrek taşı idrardaki yüksek oranlı oksalat, kalsiyum, ürik asit gibi maddelerin bulunması ya da oluşan kristallerin yapışmasını engelleyen sitrat azlığında oluşur. Bu taşlar pirinç tanesinden bir limona kadar büyüyebilir. Taşların neden oluştuğu, bu etkilerin nasıl meydana geldiği tam olarak bilinmese de genetik yatkınlık, doğuştan idrar yollarında olan anomaliler ve bazı sistemik hastalıkların bunu tetiklediği bilinmektedir.

Böbrek Taşı Nerede Oluşur?

İdrarın olduğu her yerde taş oluşumu olabilir. Bu taşlar böbrek pelvisinde ve böbrek havuzcuğunda oluşabilir. Sıcak, tropikal bölgelerde, yüksek rakımlı yerlerde taş oluşumu daha fazla görülür. Bunda güneşin de etkisi bulunmaktadır. D vitaminin sentezini artıran güneş, vücutta başta kalsiyum olmak üzere bazı maddelerin bağırsaklarda emilimini artırıyor. Bu maddelerin idrarla atılımı yükseldikçe kalsiyum taşları meydana geliyor.

Böbrek Taşı Oluşumunu Artıran Sağlık Sorunları Nelerdir?

Böbrek taşı açısından tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları risk taşımaktadır. Sistinüri denilen böbrek hastalıkları, kronik pankreas hastalığı, tiroit gibi metabolizma hastalıkları da taş oluşumuna neden olabilir. Romatizmal hastalık grubunda olan gut hastalığında vücutta ürik asit oranı arttığından, ürik asit taşlarını oluşturur. Bunlar erkeklerde daha fazla görülmektedir. Kronik bağırsak iltihabı sorunu olan kişilerde de böbrek taşına sık rastlanır.

Böbrek Taşından Korunma Yolları Nelerdir?

  • Kişilerin beslenme alışkanlıkları taş oluşumunda etkilidir. Bunun düzenlenmesi taş oluşumunu azaltacaktır.
  • Su başta olmak üzere, günlük alınan sıvı miktarının artırılması
  • Gazoz, kola gibi asit içeren içeceklerin daha az tüketilmesi, bunun yerine sitrat içeren içeceklere ağırlık verilmesi
  • Elma, portakal ve greyfurt suyu taş oluşumuna neden olabilir. Bunun yerine limon suyu sitrik asit içerdiğinden, taş oluşumunu azaltır.
  • Süt ve süt ürünlerinin tüketilmemesi taş oluşma riskini artırır. Uygulanan diyetlerde mutlaka kalsiyum bulunmalıdır.
  • Lif oranı yüksek besinler tüketilmelidir.
  • Alkollü içeceklerden bira ürik asit oranını yükselttiğinden taş oluşumunu artırır. Şarap ise taşa karşı koruyucu etki yapar.
  • Ürik asit taşlarının önlenmesi için pürin içeriğine sahip olan, et, sardalya, ançüez, sakatat, mantar, kuru baklagil, ıspanak, karnabahar gibi besinlerin kısıtlanması gerekir.
  • Bol hareket etmeli ve stresten uzak yaşanmalıdır.
  • Alınan tuz oranının azaltılması gerekir.

Böbrek Taşı Belirtileri Nelerdir?

Taş oluşumlarındaki en belirgin özellik ağrıdır. Bu bazı hastalarda sızlama tarzında olurken, bazılarında çok şiddetli ve hastanede yatmayı gerektirecek kadar kıvrandırıcı olabilir. Ağrının hissedilmesi taşın üreter sistem içindeki hareketine ve bununla oluşan spazmalar bağlı olarak yaşanır. Bu ataklar çoğunlukla 20-60 dakika devam eder. Ağrının hissedildiği taraf taşın olduğu bölgedir. Taşın yeri ve hareketi ağrının özelliğini değiştirir. Böbreklerde ve üst üreterde olan taşlar kaburga ve kalça arasında böğür ağrısı yaşatır. Mesaneye yakın olan alt üreterdeki taşlar karnın altında ya da cinsel bölgeye yakın ağrılara neden olur. Ağrının dışında idrardaki kanama, kusma, bulantı, idrarı yaparken acı, idrar sıkışıklığı gibi belirtiler de taş olduğunu gösterebilir. Bazı hastalarda ise herhangi bir belirti görülmeyebilir. Bu tür taşlar başka kontroller sırasında tesadüfen tespit edilebilir.

Böbrek Taşı Tedavisi Nasıl Yapılır?

Taş tedavisinde başlangıçta ve acil durumlarda hastaların hepsinde benzer tedaviler uygulanır. İlk başta taşın kendiliğinden düşmesi için ağrı kesici ilaçlar ve bol sıvı verilir. Bu durumda hastalar ayaktan takip edilir. Hastanın şiddetli ağrısı varsa, yeteri kadar sıvı alamıyorsa hastanede takip edilir. Bu şekilde taş düşürülemezse, girişimsel tedaviler uygulanır. Hastalara verilen bazı maden suları idrar söktürücü özellikleriyle faydalı olabilir. Taş tedavisinde uygulanan tedaviler içinde;

Medikal Tedavi: Büyüklüğü 5 mm'den küçük olan taşlar için ağrı kesici, antispazmodik ilaçlar ve bol sıvı alınmasıyla tedavi uygulanır. Taşların büyümesi durumunda bu tedaviler etkisiz kalır.

ESWL: Bu yöntemde dışarıdan şok dalgaları verilerek taşların kırılması söz konusudur.

Perkütan Nefrolitotomi (PNL): Böbreklerdeki taşların 2 cm'den daha büyük olması durumunda ya da ESWL yöntemiyle kırılamayan taşlarda kullanılan bir tedavidir. Genel anesteziyle bel bölgesine açılan 1 cm'lik kesiyle böbreğe girilerek, taşlar bütün olarak ya da kırılarak çıkartılır. Endoskopik yapılan ameliyatta taşlar ultrasonik, pnömatik ya da lazerle kırılır.

Üreteroskopi (URS): Üreter kanaldaki taşların düşmemesi ya da kırılamaması durumunda idrar yolundan üreteroskop ile girilerek tedavi uygulanır. Bu cihaz 2,5-3 mm çapında, görüntüyü sağlayan özelliktedir. Bununla alt ve üst üreterde olan taşlar tedavi edilebilir. Hastalar aynı günde ya da bir gün içinde taburcu edilebilir.

Sizden Gelen Sorular / Yorumlar

soru

Burç

15 Temmuz 2024 Pazartesi

Böbrek taşı oluşumu neden erkeklerde daha sık görülüyor? Ben de bu durumdan muzdarip biriyim ve bu konuda daha fazla bilgi almak istiyorum. Ayrıca, bol sıvı alınmasının neden böbrek taşını önlemekte bu kadar etkili olduğunu açıklar mısınız?

Cevap yaz
1. Cevap
cevap

Admin

Burç Bey, böbrek taşı oluşumunun erkeklerde daha sık görülmesinin birkaç nedeni var. Erkeklerin metabolizmaları ve hormon seviyeleri, taş oluşumuna yatkınlık yaratabilir. Ayrıca, erkeklerin diyet ve yaşam tarzı seçimleri de bu durumu etkileyebilir. Örneğin, yüksek proteinli ve tuzlu gıdalar tüketmek taş oluşum riskini artırabilir.

Bol sıvı alımının böbrek taşını önlemekte etkili olmasının sebebi ise, suyun böbreklerdeki mineral ve tuz birikimlerini seyrelterek kristalleşme ve taş oluşumunu engellemesidir. Yeterli miktarda su içmek idrarın daha seyrek olmasını sağlar ve bu da taş oluşumunu minimuma indirir. Özellikle su içmek, idrar yolu boyunca minerallerin çökelmesini engeller ve mevcut taşların büyümesini önler.

Umarım bu bilgiler size yardımcı olur, sağlıklı günler dilerim.

Soru Sor / Yorum Yap

şifre

Çok Okunanlar

Böbrek Nakli Nasıl Yapılır?

Böbrek Nakli Nasıl Yapılır?

Böbrek Nasıl Çalışır

Böbrek Nasıl Çalışır

Editörün Seçtiği

İlginizi Çekebilir

Haber Bülteni

Popüler İçerik

Böbrek Taşı Nedir? Böbrek Taşının Özellikleri

Böbrek Taşı Nedir? Böbrek Taşının Özellikleri

Böbrek Üstü Bezi Hastalıkları

Böbrek Üstü Bezi Hastalıkları

Akut Böbrek Yetmezliği

Akut Böbrek Yetmezliği

Böbrek Taşına İyi Gelen Bitkiler

Böbrek Taşına İyi Gelen Bitkiler

Böbrek Taşı Neden Oluşur

Böbrek Taşı Neden Oluşur