Böbrek Üstü Bezi Hastalıkları
19 Haziran 2024

Böbrek Üstü Bezi Hastalıkları

Böbrek üstü bezleri, böbreklerin üzerinde yer alan ve baş parmağı büyüklüğünde olan adrenal bezlerdir. Bu bezler, iç kısım (medulla) ve dış kısım (korteks) olmak üzere iki bölümden oluşur. Medulla, adrenalin ve noradrenalin hormonlarını salgılar. Bu hormonlar, beyin ve hipofiz bezi tarafından kontrol edilir ve kana salgılandıklarında kalp atım hızını ve kan basıncını artırıcı etkiler gösterir. Ayrıca, vücudun diğer faaliyetlerini de etkilerler. Fiziksel ve duygusal stresler, bu hormonların salgılanmasına neden olur. Korteks ise kortikosteroidler adı verilen bir grup hormon üretir. Bu hormonlar üç çeşittir: cinsiyet hormonları (androjen ve östrojen), glukokortikoidler ve mineralokortikosteroidler. Glukokortikoidler, karaciğerde nişastalı besinlerin glikojene dönüşmesini sağlar. Mineralokortikosteroidler ise potasyum ve mineral tuzlarının vücuttaki kullanımını kontrol eder.

Böbrek Üstü Bezlerinin Fonksiyonları

Böbrek üstü bezleri, stres sırasında vücuttaki dengeyi korumak için önemli bir rol oynar. Bu bezlerde ortaya çıkan tümörler, genellikle başka bir hastalığın araştırılması sırasında veya ani kan basıncı yükselmesi gibi durumlarda tespit edilir.

Cushing Sendromu

Cushing sendromu, böbrek üstü bezinin korteks bölümünden salgılanan glukokortikoid hormonlarının aşırı miktarda kana karışması sonucu meydana gelir. Bu hormonlardaki aşırılık, adrenal bezlerde daha fazla hormon üretiminden veya steroid ilaçların (kortizon) uzun süreli kullanımından kaynaklanabilir.

Cushing Sendromu Belirtileri
  • Yüzün yuvarlaklaşması ve kırmızı bir görünüm alması
  • Omuzlar arasında ve üzerinde yağ birikimi
  • Gövdenin alt kısmında ciltte çatlaklar
  • Kaslarda zayıflama ve bitkinlik
  • Vücutta su toplanması nedeniyle ödem oluşumu
  • Aşırı kıllanma
  • Ruhsal sarsıntılar
  • Adetten kesilme ve iktidarsızlık
  • Omurga ve leğen kemiklerinde osteoporoz
  • Şeker hastalığı
  • Vücutta çürüklerin daha etkili olması

Bu belirtiler, bazı ilaçların kullanımı nedeniyle ortaya çıkıyorsa, ilaçların kesilmesi veya dozunun azaltılması tedaviyi sağlar. Rahatsızlık, adrenal bezlerde, karaciğerde veya hipofiz bezinde bir tümörün fazla miktarda hormon salgılaması nedeniyle oluşuyorsa, tümörün alınması veya adrenal bezlerin birinin alınmasıyla tedavi edilebilir.

Addison Hastalığı

Addison hastalığı, Cushing sendromunun tersine, korteks kısmında yeteri kadar steroid hormonu üretilmediği için meydana gelir. Bu hastalık, otoimmün rahatsızlıklarda olduğu gibi tüberküloz gibi bir hastalık nedeniyle veya kendi kendini tahrip edecek bir süreçte gelişebilir. Kadın ve erkek herkeste, her yaşta ortaya çıkabilir.

Addison Hastalığı Belirtileri
  • Zayıflık, bitkinlik ve bilinç bulanıklığı
  • İştah azalması ve kilo kaybı
  • Ciltte kararma
  • Düşük kan basıncı
  • Kan şekerinin düşmesi
  • İshal, kusma, hazımsızlık veya kabızlıkla gelişen karın ağrısı
  • Cinsel isteğin azalması

Hastalarda akut adrenal yetmezliği, ishal ve kusmayla aşırı su kaybı, şok ve bilinç kaybı gelişmesi halinde acil müdahale gerektirir. Akut adrenal yetmezliği, fiziksel stres, kusma, yaralanma veya idrar söktürücü ilaç kullanımı sırasında ortaya çıkabilir. Bu sorun, tuz solüsyonları ve steroid hormon enjeksiyonu yapılmasını gerektirir. Sadece erken teşhis edildiğinde tedavi edilebilir.

Feokromositoma

Feokromositoma, adrenal medullada gelişen ve genellikle iyi huylu olan bir tümördür. Bu tümör, adrenalin ve noradrenalin hormonlarının aşırı salgılanmasına neden olur.

Feokromositoma Belirtileri
  • Yüksek kan basıncı
  • Baş ağrısı
  • Terleme
  • Çarpıntı
  • Kaygı ve panik ataklar

Feokromositoma, genellikle cerrahi müdahale ile tedavi edilir. Tümörün alınması, hormon seviyelerinin normale dönmesini sağlar.

Conn Sendromu

Conn sendromu, adrenal bezlerin aşırı miktarda aldosteron hormonu üretmesi sonucu oluşur. Bu durum, vücutta sodyum ve su tutulmasına, potasyum kaybına ve yüksek kan basıncına neden olur.

Conn Sendromu Belirtileri
  • Yüksek kan basıncı
  • Kas güçsüzlüğü
  • Baş ağrısı
  • Yorgunluk
  • Artmış idrar çıkışı

Conn sendromu, genellikle ilaç tedavisi veya cerrahi müdahale ile kontrol altına alınabilir. Tedavi, hormon seviyelerinin dengelenmesine yardımcı olur.

Sonuç

Böbrek üstü bezi hastalıkları, vücudun hormon dengesini etkileyen ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Erken teşhis ve uygun tedavi ile bu hastalıkların çoğu kontrol altına alınabilir. Sağlıklı bir yaşam sürdürmek ve olası belirtileri erken fark etmek, böbrek üstü bezi hastalıklarının yönetiminde önemli bir rol oynar.

Sizden Gelen Sorular / Yorumlar

İlk soruyu siz sormak istermisiniz?

Soru Sor / Yorum Yap

şifre

Çok Okunanlar

Böbrek Yetmezliğinin Nedenleri

Böbrek Yetmezliğinin Nedenleri

Böbrek Üstü Bezi Hastalıkları

Böbrek Üstü Bezi Hastalıkları

İlginizi Çekebilir

Böbrek Yetmezliği

Böbrek Yetmezliği

Haber Bülteni

Popüler İçerik

Böbrek Yetmezliği Nedir

Böbrek Yetmezliği Nedir

Böbrek Üşütmesine Ne İyi Gelir?

Böbrek Üşütmesine Ne İyi Gelir?

Böbrek Böbreğin Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

Böbrek Böbreğin Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

Böbrek Yetmezliğinde Beslenme

Böbrek Yetmezliğinde Beslenme

Böbrek Taşı Neden Oluşur

Böbrek Taşı Neden Oluşur